3-19 De bron van lust is een besparing

Bijgewerkt op: 4 mrt. 2020

Boek 3 post 19: pagina 498 - 566 (totaal aantal gelezen pagina's: 2000)


Vandaag de laatste blog over het derde boek. De 2000e pagina is gelezen! Daarmee zijn we op één derde van ons project. In precies vijf maanden heb ik het derde boek uitgelezen, waar ik afgelopen oktober mee aanving. Dat geeft me nog tot 1 oktober om de resterende 4000 pagina's te lezen :-)

Three down, seven to go

Nee, ik houd het voorlopig bij twee boeken per jaar. Het zou mooi zijn als ik me tot 1 oktober aan boek 4 kan wijden, en dan vanaf 1 oktober elk jaar twee boeken kan voltooien. Dan zouden we 1 oktober 2023 klaar zijn. Dat is nu het streven en ik heb er alle vertrouwen in dat dit gaat lukken. De snelheid is vertraagd ten aanzien van mijn oorspronkelijke plan, maar ik realiseer me nu pas dat ik dit project nooit in twee jaar had kunnen volbrengen. Een werk als dit kan alleen op een 'psychoanalytisch tempo' gedaan worden. De materie heeft de tijd nooit nodig om te verteren.


Elk volbracht boek is weer een mijlpaal. Dit derde deel was van heel andere aard dan de vorige twee delen. Het las vlotter, de thematiek was wat lichter vanwege de concentratie op het dagelijks functioneren ('Psychopathologie van het dagelijks leven' en 'De grap en haar relatie met het onbewuste') in plaats van op de "neurotische" psychopathologie. De rode draad als vervolg op 'De droomduiding' (deel 2) is meer en meer het onbewuste. In het eerste deel zagen we het onbewuste langzaam zijn intrede doen in Freuds denken en schrijven. In De droomduiding werd zijn besef daarover meer geprononceerd en kwam het tot volle bloei, in dit derde deel lijkt het zich uitgebreid te hebben en begrepen we de betekenis en werkzaamheid ervan in het alledaagse, persoonlijke leven (in onze vergissingen en in onze grappen). Net als in de De droomduiding voorzag Freud zijn theorieën van veel persoonlijke voorbeelden. Ik miste in dit deel de echte 'case studies', de gevalsbeschrijvingen die we in deel 1 wel lazen en die ik toch boeiender vind dan het lezen van de grappen en dromen van zijn patiënten. In het vierde deel zullen we weer een aantal echte patiënten tegenkomen, o.a. een beroemde patiënte genaamd Dora.


Wat heeft het derde boek me gebracht? Een dieper inzicht in de rol die het onbewuste speelt in de vele facetten van het menselijk bestaan, niet alleen in het ontstaan van neurosen. Het lezen over de grap en de onbewuste vergissingen die we in het dagelijks leven begaan schept een grond om dieper te kijken naar deze fenomenen. Een belangrijke les die ik uit dit derde deel heb gehaald is dat alles wat we doen betekenis heeft, dat we als mens niets toevallig doen, ondanks dat we leven in een wereld die met toevalligheden gevuld is. Onze relatie tot die toevalligheden is steeds betekenisvol en niet arbitrair, ook al zijn we ons daar veelal niet van bewust. Ik zou willen zeggen dat we doelmatig onbewust ha