3-04 De freudiaanse verspreking

Bijgewerkt op: 8 mrt. 2020

Boek 3 post 04: pagina 109 - 155 (totaal aantal gelezen pagina’s 1598)


Eén van de bekendste fenomenen die door Freud onderzocht is en in ons vocabulaire verankerd is geraakt, is de verspreking. Later ook wel de freudiaanse verspreking genoemd, of in het Engels de Freudian slip. We hebben in het Nederlands een treffend spreekwoord dat hier mooi bij aansluit:


"Waar het hart vol van is, loopt de mond van over"


En in het Engels:


"What the heart thinks, the mouth speaks"


Met andere woorden; waar men aan denkt - of in Freuds uitleg, waar men onbewust aan denkt - dat zal men ook verbaal uiten, soms tot ons eigen ongenoegen. Het gebeurt in de verspreking immers dikwijls dat men iets prijsgeeft dat men liever niet aan anderen had toe willen vertrouwen.



Het volgende hoofdstuk van 'Psychopathologie van het dagelijks leven' is dan ook De verspreking. Een boeiend en uitgebreid hoofdstuk waarin talloze voorbeelden beschreven worden van de meest uiteenlopende versprekingen, die, zoals we zullen lezen, verschillende zaken kunnen onthullen.

De eerste vraag rondom het fenomeen van de verspreking is of het verspreken louter een taalkundige verwarring is. In dit geval zouden we ons verspreken omdat we klanken die verderop in het woord of in de zin komen al in ons bewustzijn halen en als het ware te vroeg uitspreken, omdat ze geactiveerd zijn door het denken aan de uit te spreken zin of woord. Dit is een linguïstische verklaring, waarbij het gaat om p