3-09 Wij zijn allen neurotisch

Bijgewerkt op: 8 mrt. 2020

Boek 3 post 09: pagina 303 - 319 (totaal aantal gelezen pagina's: 1758)


Reading Freud is op vakantie. Vandaag vanuit Marrakesh, Marokko een kort verslag van de laatste pagina's van 'Psychopathologie van het dagelijks leven'. Ik heb in dit Noord-Afrikaanse land nog niemand op een faalhandeling kunnen betrappen ;-), maar versprekingen ontgaan me in het Arabisch natuurlijk volledig en in het Frans dat velen hier spreken zal ik ze waarschijnlijk ook niet opmerken. Misstappen en andere misgrepen zijn me ook nog niet opgevallen. Misschien treden ze alleen op bij de Westers opgevoede mens? Dat zeker niet...maar ik bevind me hier wel in een andere cultuur, zoveel is zeker.


Bij de associatie Freud en Marokko kwam ik via één klik uit op een niet onbelangrijke connectie: Freud heeft - zover ik kan achterhalen - nooit een voet op het Afrikaanse continent gezet. Echter is zijn achterkleindochter Esther Freud (dochter van Freuds kleinzoon en gerenommeerd kunstenaar Lucian Freud) opgegroeid in Marokko, waarover zij het boek Hideous Kinky schreef, dat later verfilmd werd met niemand minder dan Kate Winslet in de hoofdrol. Wie had dat kunnen raden?

Nog een paar opmerkingen dan uit het afsluitende hoofdstuk Determinisme, geloof in toeval en bijgeloof. Freud heeft in dit boek zijn theorie vooral bewezen door middel van het beschrijven van voorbeelden en in het laatste hoofdstuk verklaart hij dat dit ook zijn intentie was. De voorbeelden bewijzen zichzelf omdat ze steeds een verslag zijn van hoe het onbewuste op allerlei manieren in ons dagelijks leven naar buiten dringt. Toch stelt en beantwoordt Freud in dit laatste hoofdstuk nog een drietal theoretische vragen, waarin hij tracht een algemeen geldend principe achter het optreden van de faalhandelingen bloot te leggen. In de eerste vraag probeert hij te achterhalen welke inhoud en oorsprong de gedachten en impulsen hebben die zich in faalhandelingen omzetten. Meestal valt volgens hem gemakkelijk te bewijzen dat de storende gedachte (die zich uit in een faalhandeling) voortkomt uit onderdrukte impulsen:

Egoïstische, jaloerse, vijandige gevoelens en impulsen, waarop de last van de zedelijke opvoeding drukt, bedienen zich bij gezonde mensen niet zelden van de lapsus als middel om hun onloochenbaar aanwezige, maar door hogere psychische